13.4 Geleceğin diğer yolları: be about to, be due to

be about to: an meselesi

Bir şeyin çok yakında, neredeyse şimdi olacağını söylüyor. Türkçedeki "…-mak üzere"nin tam karşılığı.

"I was about to…" günlük konuşmanın en kullanışlı kalıplarından biri: biri seni aradığında "tam seni arayacaktım", bir şey istendiğinde "tam yapıyordum". Türkçede bunu sürekli söylüyoruz ve İngilizce karşılığı tek kalıp.

• The film is about to start.

  Başlamak üzere.

• I'm about to leave — can I call you back?

• Hurry up, the train's about to go.

• I was about to call you!

  Tam arayacaktım — en çok kullanılan hali.

• I'm about to go in five hours.

  I'm going to go in five hours.

  about to uzak gelecek için kullanılmıyor.

• She's on the point of giving up.

  Aynı anlam, daha resmi — arkasına -ing geliyor.

be due to: program böyle

Bir şeyin planlandığı, beklendiği zamanı bildiriyor. Tarifeler, teslim tarihleri ve resmi duyuruların dili.

• The flight is due to depart at 14:20.

• The train is due in ten minutes.

  Fiil olmadan da kullanılıyor.

• The report is due on Friday.

  Teslim tarihi — çok kullanılıyor.

• She's due to arrive tomorrow.

• The baby's due in May.

  Doğum tarihi.

• The meeting was due to start at nine.

  Başlaması gerekiyordu — başlamamış olabilir.

be to: resmi plan ve talimat

Haber dilinde ve resmi talimatlarda kullanılıyor. Bir karar ya da düzenleme bildiriyor.

• The President is to visit Ankara next week.

  Haber başlığı.

• You are to report to the manager at nine.

  Talimat — emir gibi.

• No one is to leave the room.

  Katı kural.

• The new rules are to take effect in June.

• Bu kalıp konuşmada kullanılmıyor; okumada tanımak yeterli.

should be + -ing: beklenti

Bir şeyin olmasını bekliyorsun ama kesin bilmiyorsun. Tahmin ile program arası bir yerde duruyor.

should burada tavsiye vermiyor, beklenti bildiriyor. "The parcel should arrive today" = gelmesi lazım/beklenen o. Aynı kelimenin iki işi var ve bağlam ayırıyor — B2'nin tekrar eden deseni (11.3, 20.4).

• She should be arriving around six.

  Altı civarı gelir herhalde.

• They should be finishing soon.

• The parcel should be arriving today.

  Bugün gelmesi lazım.

• He should be here by now.

  -ing olmadan da olur (20.4).

• He must be arriving now.

  must: daha kesin tahmin (20.3).

• He might be arriving later.

  might: daha zayıf.

Geçmişte: neredeyse oldu

Bu kalıpların geçmiş hali, olmak üzereyken olmayan şeyleri anlatıyor. Hikâye anlatırken çok işe yarıyor.

• I was about to leave when she called.

• We were due to fly at six but it was cancelled.

• I was going to tell you, but I forgot.

  Söyleyecektim — 8.2.

• He was on the point of resigning.

• They were to be married in June.

  Evleneceklerdi — olmadı ima ediliyor.

Hepsi bir ölçekte

Hangisini seçeceğin yakınlık ve kim ayarladı sorularına bağlı.

• about to → saniyeler/dakikalar, kimse ayarlamadı

• due to → program ayarladı, zaman belli

• be to → bir makam karar verdi, resmi

• should be → beklenti var, kesin değil

• going to → niyet ya da belirti var (8.2)

• will → anlık karar ya da tahmin (8.1)

Nerede karşına çıkacak

Bu kalıpları öğrenmenin asıl getirisi anlamak: duyuru, tarife ve iş yazışması bunlarla kurulu.

• Flight TK1982 is now due to board at Gate 14.

• Your order is due to be delivered on Tuesday.

  due to + edilgen mastar (19.1).

• The deadline is due to be extended.

• We are about to begin boarding.

• Payment is due within 30 days.

  Fatura dili: ödeme vadesi.