20.4 should have: pişmanlık ve sitem

Yapı: should have + 3. hal

should hiç değişmiyor; geçmişliği have taşıyor.

Konuşmada should've ve shouldn't've diye duyuluyor, hatta "shoulda" gibi. Yazarken "should of" yazmak çok yaygın bir yerli hatası — doğrusu her zaman have.

• You should have told me.

• You should told me.

  You should have told me.

• You should had told me.

  You should have told me.

• I shouldn't have eaten so much.

• You should've called.

  Kısaltma — konuşmada bu kullanılıyor.

Kendine: pişmanlık

Yaptığın ya da yapmadığın bir şey için pişmanlık bildiriyor.

• I shouldn't have said that.

  Söyledim, pişmanım.

• I should have studied harder.

  Çalışmadım.

• I should have known better.

• I shouldn't have trusted him.

• I wish I hadn't said that.

  Aynı anlam, wish ile (15.4).

Başkasına: sitem

Birinin yapmadığı bir şeyi söylüyor. Tonu sert olabiliyor, dikkatli kullanmak gerekiyor.

"You shouldn't have!" tek başına teşekkür anlamına geliyor: biri sana hediye verdiğinde "zahmet etmeseydin" demenin yolu. Aynı cümle, bambaşka iş — tonla ayrılıyor.

• You should have told me earlier.

• They should have warned us.

• You shouldn't have done that.

• You could have told me.

  Daha yumuşak sitem.

• You might have mentioned it!

  Sitemli — İngiliz kullanımında yaygın.

Özür dilemenin aracı

İngilizcede özrün standart kalıplarından biri. Hatayı kabul ettiğini gösteriyor.

• I'm sorry, I shouldn't have reacted like that.

• I should have let you know — my mistake.

• I should have been more careful.

• That was my fault. I should have checked.

ought to have ve had better

Aynı anlamı veren diğer kalıplar. ought to have should have ile aynı; had better ise yalnızca şimdi/gelecek için.

• You ought to have told me.

  = should have, daha resmi ve seyrek.

• You'd better tell her.

  Söylemen iyi olur — şimdi, uyarı tonu.

• You'd better have told her.

  You should have told her.

• I'd better go.

  Gitsem iyi olur — çok kullanılıyor.

Beklenti anlamı

Pişmanlık dışında beklenen bir şeyin olup olmadığını da sorguluyor.

• The train should have arrived by now.

  Gelmiş olmalıydı — gelmedi.

• He should have got my message.

  Almış olmalı.

• It should be finished by Friday.

  Şimdiki beklenti — have yok.

needn't have ve didn't need to

İkisi de "gerek yoktu" diye çevriliyor ama yaptın mı yapmadın mı konusunda zıt şey söylüyorlar. Türkçede bu ayrım yok, o yüzden karışıyor.

Ayrım pratikte önemli: needn't have iş yapıldı ve boşunaydı demek; didn't need to iş yapılmadı ve gerekmiyordu demek. Hediye alan birine "You didn't need to" demek, hediyeyi almadığını ima eder.

• You needn't have come.

  Geldin — ama gerek yoktu.

• You didn't need to come.

  Gelmedin — gerek de yoktu.

• I needn't have worried.

  Endişelendim, boşunaydı.

• I didn't need to buy milk — we had some.

  Almadım.

• You needn't have bought me a present!

  Hediye aldın — "zahmet etmeseydin".

Diğer perfect modal'lar

Aynı kalıp başka modal'larla da çalışıyor; her biri farklı bir ton veriyor.

• I could have helped.

  Yardım edebilirdim — etmedim.

• You needn't have come.

  Gelmen gerekmiyordu — geldin.

• I would have come, but I was busy.

  Gelirdim ama.

• I had to go.

  Gitmek zorunda kaldım — gittim. must'ın geçmişi.

• I must have been tired.

  Yorgun olmalıydım — tahmin (20.3).