A2 · 10. Karşılaştırma
10.7 so ve such: bu kadar, öyle
Neden zorlanıyoruz
Türkçede vurgulamak için tek kelime yeterli: "çok pahalı", "öyle güzel bir gün", "o kadar yorgundum ki". Hangisini seçtiğin arkasına ne geldiğini değiştirmiyor.
İngilizcede iki kelime var ve arkasına ne geldiğine göre seçiliyor:
• so + sıfat/zarf → so expensive, so quickly
• such + (a) isim → such a nice day, such good news
Yani "such expensive" ✗ ve "so a nice day" ✗. Ayrım tamamen dilbilgisel, anlamsal değil — ikisi de aynı şeyi söylüyor.
İkinci işi daha önemli: sonuç cümlesi kurmak.
• It was so expensive that I didn't buy it.
• It was such a good film that I watched it twice.
Türkçede bu "o kadar … ki" kalıbı ve çok kullanılıyor. İngilizce karşılığını bilmeyen kişi cümleyi ikiye bölüyor: "It was very expensive. I didn't buy it." Doğru ama kopuk (17.5).
Bir de very ile farkı var: very nötr bilgi verir, so duygu taşır. "It's very cold" bir tespit; "It's so cold!" bir şikâyet.
so + sıfat ya da zarf
Arkasına isim gelmiyorsa so kullanılıyor.
It's so expensive.
She speaks so quickly.
Zarf.
It's such expensive.
It's so expensive.
Thank you so much.
I'm so sorry.
so many people / so much time
Miktar kelimeleriyle so.
such + isim
Arkasına isim geliyorsa such kullanılıyor. Tekil sayılabilir isimde a/an da gerekiyor.
a/an'ın yeri karışıyor: such a nice day ✓ ama so nice a day — bu da doğru ama çok resmi ve seyrek. Günlük İngilizcede her zaman "such a" kullan.
It was such a nice day.
It was so a nice day.
It was such a nice day.
It was such nice day.
It was such a nice day.
a düşmüyor.
They're such good friends.
Çoğul → a yok.
That's such good news.
Sayılamayan → a yok.
He's such an idiot.
so … that: sonuç cümlesi
Türkçedeki "o kadar … ki" kalıbının karşılığı. İki cümleyi birleştiriyor.
It was so expensive that I didn't buy it.
I was so tired that I fell asleep.
She was so angry she couldn't speak.
that düşebiliyor.
It was very expensive that I didn't buy it.
It was so expensive that I didn't buy it.
very bu kalıpta kullanılmıyor.
such … that
Aynı kalıp isimle kurulduğunda such alıyor.
It was such a good film that I watched it twice.
He's such a good teacher that everyone loves him.
There was such a long queue that we left.
It was such bad weather that the flight was cancelled.
very ile farkı: duygu
very bilgi verir, so duygu taşır. Bu fark konuşmada hissediliyor.
It's very cold today.
Tespit — hava raporu.
It's so cold!
Şikâyet — duygu var.
Thank you very much.
Nötr kibarlık.
Thank you so much!
İçten.
That's so kind of you.
It's so cold in Antarctica.
It's very cold in Antarctica.
Bilgi veriyorsan very.
too ile karıştırmamak
too bir sorun bildiriyor, so sadece vurgu yapıyor (10.4).
It's so expensive.
Çok pahalı — ama alabilirim.
It's too expensive.
Çok pahalı — alamıyorum.
She's so young.
Çok genç.
She's too young to drive.
Ehliyet alamayacak kadar genç.
Günlük kalıplar
so ve such hazır kalıpların içinde çok geçiyor.
so far
Şimdiye kadar.
so to speak
Deyim yerindeyse.
I think so. / I hope so. / I don't think so.
and so on
Vesaire.
such as
Örneğin — "fruits such as apples".
Is that so?
Öyle mi?
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Hatayı bul: "It was such expensive."
It was so expensive.
Sıfat → so; isim → such.
Hatayı bul: "It was so a nice day."
It was such a nice day.
İsim geliyorsa such ve a.
Türkçe: "O kadar yorgundum ki uyuyakaldım."
I was so tired that I fell asleep.
so + sıfat + that = sonuç cümlesi.
"It's so expensive" ile "It's too expensive" farkı?
so vurgu yapıyor, too bir sorun bildiriyor (alamıyorum).
too bir sınırı aştığını söylüyor.