B2 · 20. Varsayım ve çıkarım
20.7 would rather ve it's time
Neden zorlanıyoruz
Türkçede ikisi de tanıdık:
• Tercih: "yürümeyi tercih ederim", "kalsam daha iyi"
• Zamanı geldi: "gitme vakti geldi", "artık karar versen"
İngilizcede bu iki kalıp ortak bir desen paylaşıyor ve o desen bu ünitenin ana fikri: geçmiş biçim, gerçek dışılığı gösteriyor.
• I'd rather stay. → kendim için: yalın fiil
• I'd rather you stayed. → başkası için: past
• It's time to go. → genel
• It's time you went. → birine: past
Yani başkasının davranışından bahsederken geçmiş biçime geçiyor — çünkü o davranış henüz gerçekleşmedi. Aynı mantık wish'te ("I wish you would…") ve as if'te de vardı.
En sık iki hata:
• "I'd rather to stay" ✗ — would rather yalın fiil alıyor
• "It's time you go" ✗ — birine söylerken past gerekiyor
Pratik önemi: ikisi de kibarca bir şey istemenin yolu. "I'd rather not" reddetmenin en nazik biçimlerinden biri (21.2).
would rather: kendim için
Arkasına yalın fiil geliyor — to yok.
I'd rather stay home tonight.
I'd rather to stay home.
I'd rather stay home.
I'd rather not talk about it.
Olumsuz: not + yalın fiil.
Would you rather have tea or coffee?
I'd rather not, thanks.
Kibar ret — tek başına kullanılıyor.
would rather: başkası için → past
Başka birinin bir şey yapmasını tercih ediyorsan fiil past simple oluyor.
"I'd rather you didn't" İngilizcede uyarı yapmanın en nazik yollarından biri. "Don't smoke here" emir; "I'd rather you didn't smoke here" bir tercih bildiriyor ve karşıdakine alan bırakıyor.
I'd rather you stayed.
I'd rather you stay.
I'd rather you stayed.
I'd rather you didn't smoke in here.
Çok kibar bir uyarı.
I'd rather he told me himself.
I'd rather you hadn't said that.
Geçmiş için past perfect.
than ile karşılaştırma
İki seçeneği karşılaştırıyorsan than geliyor ve ikinci fiil de yalın kalıyor.
I'd rather walk than take the bus.
I'd rather walk than to take the bus.
I'd rather walk than take the bus.
I'd rather stay in than go out.
I'd sooner walk than drive.
would sooner = would rather, daha seyrek.
prefer ile farkı
Aynı anlamı veriyor ama yapısı farklı: prefer, to ya da -ing alıyor.
I prefer walking to driving.
prefer + -ing + to.
I prefer to walk.
prefer + to.
I'd prefer to walk.
Belirli bir durumda.
I'd rather walk.
Aynı anlam, yalın fiil.
I prefer walk.
I prefer to walk. / I prefer walking.
it's time: genel
Arkasına to + fiil geliyor. Kimseyi işaret etmiyor.
It's time to go.
It's time to make a decision.
It's time for bed.
İsim → for.
It's time for us to leave.
for + kişi + to.
it's time + özne → past
Birine "artık yapsan" diyorsan fiil past simple oluyor ve cümle hafif bir sitem taşıyor.
It's about time neredeyse her zaman sitemli: "Çoktan yapmış olmalıydın." Nötr bir şey söylemek istiyorsan "It's time to…" kullan, "It's about time you…" değil.
It's time you went to bed.
It's time you go to bed.
It's time you went to bed.
It's time you told her the truth.
Söylemen gerekiyordu — sitem var.
It's about time you learned to drive.
about time sitemi güçlendiriyor.
It's high time we left.
high time — resmi ve güçlü.
Birlikte: kibar tercih dili
Bu kalıpların asıl değeri, bir şeyi doğrudan istemeden belirtmek. 21.2 ve 21.6 ile aynı aileden.
I'd rather not, if you don't mind.
I'd rather we talked about it tomorrow.
If it's all the same to you, I'd rather stay.
Senin için fark etmezse.
Would you rather I came back later?
Tercihini sormak.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Hatayı bul: "I'd rather to stay home."
I'd rather stay home.
would rather yalın fiil alıyor.
Hatayı bul: "I'd rather you stay."
I'd rather you stayed.
Başkası için → past simple.
Türkçe: "Artık yatma vaktin geldi."
It's time you went to bed.
it's time + özne → past simple.
Birinin sigara içmesini istemiyorsun. En kibar hali?
I'd rather you didn't smoke in here.
Emir yerine tercih bildiriyor, alan bırakıyor.