17.6 Kısaltılmış sıfat cümleleri

Etken → -ing

İsim eylemi yapıyorsa fiil -ing alıyor; who/which ve be atılıyor.

• the man who is standing there → the man standing there

• the people who live next door → the people living next door

• the woman who works here → the woman working here

• Anyone wanting to join should sign up.

  = anyone who wants to join.

• the train arriving at platform 3

  Anons dilinde standart.

Edilgen → 3. hal

İsme bir şey yapılıyorsa 3. hal geliyor.

İkisini karıştırmak anlamı tersine çeviriyor: "the man interviewing" = mülakatı yapan kişi. "the man interviewed" = mülakata girilen kişi. Türkçedeki "-an" ve "-ılan" farkının aynısı.

• the book which was written by Pamuk → the book written by Pamuk

• the car that was stolen → the stolen car / the car stolen last night

• most of the people invited

  = who were invited.

• a decision made last week

• goods damaged in transit

Ne zaman yapılamıyor

Kısaltma yalnızca sıfat cümlesinin öznesi tanımlanan isimse mümkün. Nesneyse yapılamıyor.

• the man who called me → the man calling me ✓

  Adam arıyor — özne.

• the man who I called → the man calling

  the man I called

  Burada that düşüyor (17.3), -ing olmuyor.

• the film that won the prize → the film winning the prize ✓

• the film that I watched → the film I watched

  Nesne → sadece that düşüyor.

Sıfat öne geçtiğinde

Kısaltma tek kelimeye inerse ismin önüne geçiyor — ve burada Türkçe sırasına birebir benziyor.

• the car that was stolen → the stolen car

  Tek kelime → önde.

• the car that was stolen last night → the car stolen last night

  Eklenti var → arkada.

• boiling water

  Kaynayan su.

• broken glass

  Kırık cam.

• a written agreement / a spoken language

Edat öbekleriyle

Sıfat cümlesinde be + edat varsa be de atılıyor; en sık ve en kolay kısaltma bu.

• the man who is in the blue shirt → the man in the blue shirt

• the hotel which is near the beach → the hotel near the beach

• the woman with the red hair

  = who has red hair.

• the people at the next table

Cümle başında: zarf anlamı

Kısaltılmış öbek cümlenin başına geçerse sebep ya da zaman anlatıyor (17.5). Özne uyumu burada da zorunlu.

• Walking home, I saw an accident.

  Eve yürürken.

• Written in 1850, the book is still popular.

  1850'de yazıldığı için/olduğu halde.

• Having finished my work, I went out.

  Bitirdikten sonra.

• Walking home, the rain started.

  While I was walking home, it started to rain.

  Özne aynı olmak zorunda.

Okurken tanımak

Bu yapının asıl faydası okumada. Haber ve resmi metinde cümleyi çözmenin yolu, atılmış olan "who/which + be"yi geri koymak.

• Police arrested a man carrying a knife.

  = a man who was carrying.

• Items purchased online can be returned.

  = items that are purchased.

• Anyone found guilty will be fined.

  = anyone who is found.

• Çözme yolu: isimden sonra -ing ya da 3. hal görünce "who/which is" ekle.