B1 · 16. Fiil kalıpları
16.1 -ing mi, to mu: temel kural
Neden zorlanıyoruz
Türkçede fiilden sonra gelen fiil tek biçim alıyor: -mek / -meyi / -mek için. Hangi fiil olduğu fark etmiyor.
• yüzmeyi severim
• yüzmeye karar verdim
• yüzmek istiyorum
İngilizcede ikinci fiilin biçimini ilk fiil belirliyor ve seçenek üç:
• enjoy swimming (-ing)
• decide to swim (to)
• let me swim (yalın)
Hangisinin geleceğinin mantığı yok — enjoy -ing alıyor, want to alıyor, ikisi de aynı tür fiil. Bu yüzden bu konu ezber gerektiriyor.
Ama ezber azaltılabilir: üç kesin kural var ve bunlar durumların çoğunu kapsıyor. Bu ders o kuralları veriyor; sonraki iki ders listeleri.
En sık hata ikinci fiili hiç çekmemek: "I want go", "I enjoy swim". Türkçede ek fiile yapışık olduğu için İngilizcede yalın bırakma eğilimi güçlü.
Kesin kural 1: edattan sonra her zaman -ing
Bir edattan sonra fiil geliyorsa istisnasız -ing alıyor. En işe yarar kural bu.
look forward to tam bir tuzak: sondaki "to" mastar değil edat, o yüzden -ing geliyor. Aynısı "be used to" ve "object to" için de geçerli: "I'm used to working late."
I'm thinking about moving.
about bir edat → -ing.
Thanks for coming.
She's good at drawing.
I'm interested in learning Spanish.
I'm thinking about to move.
I'm thinking about moving.
I'm looking forward to seeing you.
Buradaki to edat → -ing alıyor.
Kesin kural 2: özne olarak -ing
Fiil cümlenin öznesi olacaksa -ing alıyor, mastar değil.
Smoking is bad for you.
To smoke is bad for you.
Smoking is bad for you.
İkincisi dilbilgisi olarak olanaklı ama kimse demiyor.
Learning a language takes time.
Waiting is the hardest part.
Kesin kural 3: modal'lardan sonra yalın
can, must, will, should, may, might, could, would — bunlardan sonra fiil çıplak geliyor.
I can swim.
I can to swim.
I can swim.
I must to go.
I must go.
You should see a doctor.
I have to go.
have to bir modal değil — to alıyor.
Geri kalanı: fiilin kendisi belirliyor
Üç kural dışında kalanlar ezber. Ama eğilimler var ve tahmin yürütmeye yardım ediyor.
Eğilim şöyle özetlenebilir: -ing olmuş ya da süregelen bir şeye, to henüz olmamış bir şeye bakıyor. "I enjoy swimming" (yapıyorum), "I want to swim" (henüz yapmadım). Kural değil ama tahmin ettiriyor.
-ing eğilimi: zevk, devam, bitirme, kaçınma → enjoy, like, keep, finish, avoid, mind
to eğilimi: istek, plan, karar, çaba → want, hope, decide, plan, try, promise
İkisini de alanlar: like, love, hate, start, begin, continue
Anlam değişmiyor.
İkisini de alıp anlamı değişenler: stop, remember, forget, try
16.4'ün konusu.
İkinci fiili çekmeyi atlamak
En sık hata bu ve sebebi Türkçe: orada ek fiile yapışık olduğu için İngilizcede ayrı bir işaret koymak gerektiği hissedilmiyor.
I want go home.
I want to go home.
I enjoy swim.
I enjoy swimming.
She decided stay.
She decided to stay.
I finished to work.
I finished working.
Olumsuz biçimler
not'un yeri sabit: to'dan önce, -ing'den önce.
I decided not to go.
I decided to not go.
I decided not to go.
İkincisi duyulur ama standart değil.
I enjoy not working at weekends.
He pretended not to see me.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Hatayı bul: "I'm thinking about to buy a car."
I'm thinking about buying a car.
Edattan sonra her zaman -ing.
Hatayı bul: "I must to finish this today."
I must finish this today.
Modal'lardan sonra yalın fiil.
Hatayı bul: "I'm looking forward to see you."
I'm looking forward to seeing you.
Buradaki to bir edat, mastar değil.
Hangisi: "___ is bad for your health." (Smoking / To smoke)
Smoking
Özne konumunda -ing kullanılıyor.