A1 · 5. Soru ve olumsuzluk
5.4 Soru kelimeleri: what, where, how
Neden zorlanıyoruz
Türkçede soru kelimesi cümlenin ortasında durabiliyor: "Sen nereye gidiyorsun?" Cümlenin geri kalanı hiç değişmiyor.
İngilizcede soru kelimesi başa geçiyor ve arkasından yardımcı fiil + özne sırası geliyor. Yani iki şey birden oluyor. Türkçeden çevirirken ikinci kısım atlanıyor ve "Where you are going?" çıkıyor — bu, Türkçe konuşanların en tanınabilir hatalarından biri.
Bir istisna var ve mantıklı: soru kelimesi öznenin kendisiyse yer değiştirecek bir şey yok, cümle düz kalıyor.
Sıra: soru kelimesi + yardımcı + özne
Soru kelimesini eklemek, soru sırasını ortadan kaldırmıyor. Önce soruyu kur, sonra başına soru kelimesini ekle.
Yöntem: önce evet/hayır sorusunu kur ("Are you going?"), sonra başına soru kelimesini ekle ("Where are you going?"). İki adım, tek seferde kurmaktan daha güvenilir.
Where you are going?
Where are you going?
What time it starts?
What time does it start?
Why you didn't call?
Why didn't you call?
Özneyi soruyorsak sıra değişmiyor
Soru kelimesi öznenin yerindeyse yardımcı fiil gerekmiyor — cümle düz cümle gibi kuruluyor.
Who called you?
Who öznenin yerinde.
Who did call you?
Who called you?
What happened?
Who did you call?
Burada who nesne — yardımcı fiil geri geliyor.
what mi which mi
Seçenekler sınırlı ve belliyse which, açık uçluysa what.
What do you want to drink?
Sınırsız seçenek.
Which do you prefer, tea or coffee?
İki seçenek belli.
Which bus goes to the centre?
Otobüsler belli.
Edat sona gidiyor
Türkçede edat soru kelimesine yapışık ("kiminle"), İngilizcede cümlenin sonuna gidiyor. Konuşma dilinde bu standart.
Who are you going with?
Kiminle gidiyorsun?
What are you looking at?
Where are you from?
With whom are you going?
Çok resmi ve günlük dilde kullanılmıyor.
Sık kullanılan kalıplar
Bazı soru kelimeleri sabit kalıplar halinde geliyor ve bunları bütün olarak öğrenmek daha hızlı.
What's your name? / What do you do? / What's up?
How are you? / How's it going?
Why not?
"Neden olmasın?"
What for?
"Ne için?"
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Türkçe: "Nerede yaşıyorsun?"
Where do you live?
Soru kelimesi + yardımcı + özne.
Hatayı bul: "Who did call you?"
Who called you?
who öznenin yerinde → yardımcı fiil gerekmiyor.
Türkçe: "Kiminle konuşuyorsun?"
Who are you talking to?
Edat cümlenin sonuna gidiyor.
Hatayı bul: "Why you are late?"
Why are you late?
Soru kelimesi eklemek soru sırasını kaldırmıyor.
Şimdi konuşarak dene
Bu konuyu gerçek bir konuşmada kullandığında, hata yaptığın anda düzeltme geliyor.
Google ile başla