A1 · 2. İsimler ve belirleyiciler
2.3 Sayılabilen ve sayılamayan isimler
Neden zorlanıyoruz
Türkçede "iki su alabilir miyim" gayet doğal; su sayılabilir bir şeymiş gibi davranıyor çünkü bardak bağlamdan anlaşılıyor.
İngilizcede isimler iki sınıfa ayrılmış durumda ve bu ayrım dilbilgisinin her yerine yayılıyor: artikel alıp almayacağını, çoğul olup olmayacağını, much mu many mi geleceğini, fiilin tekil mi çoğul mu olacağını hep bu belirliyor. Yani tek bir yanlış sınıflandırma cümlenin dört yerini birden bozuyor.
Zor kısım şu: hangi ismin hangi sınıfta olduğu mantıkla tahmin edilemiyor. İngilizcede information sayılamaz ama fact sayılabilir; advice sayılamaz ama suggestion sayılabilir. Bunlar dilin tercihi, kavramın doğası değil — bu yüzden listeyi tanımak gerekiyor.
Türkçe konuşanı en çok yanıltanlar
Bu altı kelime neredeyse her öğrencide hatalı çıkıyor. Hepsi sayılamaz ve hiçbiri çoğul olmuyor.
Yanındaki "sayılabilir" akrabasını öğrenmek işi kolaylaştırıyor: information → a piece of information / a fact, advice → a piece of advice / a suggestion, work → a job / a task.
I need some informations.
I need some information.
He gave me good advices.
He gave me good advice.
I have a lot of works.
I have a lot of work.
I have many homeworks.
I have a lot of homework.
She has nice furnitures.
She has nice furniture.
We had three luggages.
We had three pieces of luggage.
Hangi gruplar sayılamaz
Mantıkla tahmin edilemese de gevşek gruplar var ve bunları bilmek çoğu durumu kapatıyor.
Sıvı ve madde: water, milk, oil, sugar, rice, bread
Soyut kavram: love, time, happiness, information, advice
Toplu kavram: furniture, luggage, equipment, money
Konu ve alan: music, history, English, research
Sayılabilir hale getirmek
Bir ölçü ya da kap kelimesi ekleniyor. Bu kelimenin kendisi sayılabilir olduğu için çoğul da o alıyor.
Kafede "two coffees" demek tamamen doğal ve bu kuralın istisnası değil: orada kahve içecek türü olarak sayılabilir hale geliyor. Aynısı "two teas", "three beers" için de geçerli.
two waters
two glasses of water
a bread
a loaf of bread / a slice of bread
an information
a piece of information
three pieces of advice
piece çoğul oluyor, advice değil.
Zincirleme etkisi
Sınıflandırma yalnızca çoğulu değil, cümlenin dört parçasını birden belirliyor. Bir ismi yanlış sınıflandırmak bu dördünü birden bozuyor.
Sayılamayan: some water · much water · a little water · Water is…
Sayılabilir: a book · many books · a few books · Books are…
There are a lot of informations.
There is a lot of information.
Fiil de tekil oluyor.
İkisi de olabilenler
Bazı isimler anlama göre sınıf değiştiriyor. Genel kavramsa sayılamaz, belirli bir örneğiyse sayılabilir.
I don't have time.
Genel kavram — sayılamaz.
I've been there three times.
Kez — sayılabilir.
Her hair is long.
Saç bütünü.
There's a hair in my soup.
Tek bir tel.
Artikel üzerindeki etkisi
Sayılamayan isim a/an almıyor. Belirli bir şeyden bahsediliyorsa the geliyor — bu kural değişmiyor.
I want a water.
I'd like some water.
The water here is cold.
Belirli bir su — the doğru.
She gave me an advice.
She gave me some advice.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Türkçe: "Sana bir tavsiyem var."
I have a piece of advice for you.
advice sayılamaz; "an advice" yok.
Hangisi doğru: "How much information" mı "How many informations" mı?
How much information
Sayılamayan → much, ve çoğul yok.
Kafede: "İki kahve lütfen."
Two coffees, please.
Burada kahve "içecek türü" olarak sayılabilir hale geliyor — istisna değil, anlam değişimi.
Hatayı bul: "There are too much people."
There are too many people.
people sayılabilir çoğul → many.
Şimdi konuşarak dene
Bu konuyu gerçek bir konuşmada kullandığında, hata yaptığın anda düzeltme geliyor.
Google ile başla