B2 · 20. Varsayım ve çıkarım
20.2 Karma koşullar
Neden zorlanıyoruz
Üç koşul tipi düzgün tablolar halinde öğretiliyor ama gerçek hayat öyle değil: koşul ve sonuç farklı zamanlarda olabiliyor.
• Çalışsaydım şimdi doktor olurdum. → geçmiş koşul, şimdiki sonuç
• Zengin olsam o evi almıştım. → şimdiki koşul, geçmiş sonuç
Türkçe bunu rahatça kuruyor ve İngilizce de kuruyor; sadece iki yarıyı farklı tiplerden alıyor:
• If I had studied (3. tip koşul), I would be a doctor now (2. tip sonuç).
• If I were rich (2. tip koşul), I would have bought it (3. tip sonuç).
Bu ders yeni bir kural eklemiyor; önceki iki dersi serbestçe birleştirmeyi gösteriyor. Bir kez kavrandığında, koşul cümlelerini tablo ezberlemeden kurabiliyorsun — çünkü asıl mantık şu: her yarı kendi zamanına göre çekiliyor.
Tip 1: geçmiş koşul → şimdiki sonuç
En sık kullanılan karma biçim. Geçmişteki bir şey şu anki durumu belirliyor.
İşaret kelimesi now: cümlede "now", "today" ya da "still" varsa sonuç yanı would + yalın fiil oluyor, "would have" değil. "If I had studied, I would be a doctor now" — "would have been" dersen şu andan değil o zamandan bahsediyorsun.
If I had studied medicine, I would be a doctor now.
If I hadn't missed that flight, I'd be in Paris right now.
If she had taken the job, she wouldn't be here.
If I'd saved money, I wouldn't be broke.
Tip 2: şimdiki koşul → geçmiş sonuç
Şu anki bir durum ya da özellik, geçmişte farklı davranmayı gerektirirdi.
If I were braver, I would have told her.
If he weren't so stubborn, he would have apologised.
If I spoke French, I would have applied for that job.
If I didn't have a car, I would have taken the bus.
Mantığı: her yarı kendi zamanına göre
Tabloyu ezberlemek yerine bu soruyu sor: koşul ne zaman, sonuç ne zaman?
Koşul geçmiş → had + 3. hal
Koşul şimdi → past simple (were/had/spoke)
Sonuç geçmiş → would have + 3. hal
Sonuç şimdi → would + yalın fiil
Sonuç yanında diğer modal'lar
would dışında could ve might de aynı mantıkla kullanılıyor.
If I'd learnt to drive, I could go anywhere.
Şimdi yapabilirdim.
If I weren't so busy, I might have come.
If we'd booked earlier, we wouldn't be waiting now.
Günlük konuşmada
Bu yapı mazeret, pişmanlık ve "ya şöyle olsaydı" konuşmalarının temeli. Hazır kalıpları çok kullanılıyor.
If I hadn't met you, I don't know where I'd be.
If it weren't for you, I wouldn't have finished.
Sen olmasaydın.
I'd be lost without you.
If I'd known then what I know now…
Çok kullanılan yarım cümle.
Fazla karmaşıklaştırmamak
Karma koşul doğru ama her zaman gerekmiyor. Basit kurmak da bir seçenek ve konuşmada genelde daha iyi.
If I had studied medicine, I would be a doctor now.
I didn't study medicine, so I'm not a doctor.
Aynı bilgi, çok daha kolay.
I wish I'd studied medicine.
En kısa yol.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Türkçe: "Tıp okusaydım şimdi doktor olurdum."
If I had studied medicine, I would be a doctor now.
Geçmiş koşul + şimdiki sonuç.
Hatayı bul: "If I had studied, I would have been a doctor now."
If I had studied, I would be a doctor now.
"now" varsa sonuç şimdiki zamana bakıyor.
Türkçe: "Daha cesur olsam ona söylemiştim."
If I were braver, I would have told her.
Şimdiki koşul + geçmiş sonuç.
Karma koşul yerine en kısa alternatif ne?
I wish I'd studied medicine.
wish + past perfect aynı pişmanlığı tek cümlede veriyor.