A1 · 4. Günlük zamanlar
4.4 Geniş mi şimdiki mi
Neden zorlanıyoruz
Bu, Türkçe konuşanın zamanlarda en çok takıldığı nokta ve sebebi çok net: Türkçedeki -yor eki iki ayrı işi birden yapıyor.
"Bir bankada çalışıyorum" — bu kalıcı mesleğim.
"Şu an rapor yazıyorum" — bu şu anki eylemim.
Aynı ek, iki tamamen farklı anlam. Türkçe hangisi olduğunu bağlamdan anlıyor ve bu sorun olmuyor. İngilizce ise ikisini dilbilgisine taşımış: kalıcı iş I work in a bank, şu anki iş I am working.
Çeviri refleksi "-yor" görünce otomatik present continuous seçiyor. Sonuç: kalıcı durumlar "şu anda" anlamı kazanıyor ve cümle yanlış bilgi veriyor. "I am living in Istanbul" demek "geçici olarak İstanbul'dayım" demek — oysa kastedilen oralı olmak.
Ayıran soru
Bu her zaman böyle mi (geniş), yoksa şu an mı oluyor (şimdiki)? Soruyu sormak, çeviri refleksini kesiyor.
I work in a bank.
Mesleğim — kalıcı.
I'm working on a project.
Şu anki iş — geçici.
I live in Istanbul.
Oralıyım.
I'm living with my parents for now.
Geçici.
En sık karışıklık: alışkanlık
Alışkanlık anlatırken şimdiki zaman kullanmak, Türkçe konuşanın bir numaralı zaman hatası.
Kontrol: cümlede every, usually, always gibi bir kelime varsa neredeyse kesin present simple. Bunlar düzenliliği anlatıyor, düzenli olan şey "şu an" değil.
I am going to school every day.
I go to school every day.
She is speaking three languages.
She speaks three languages.
What are you doing for living?
What do you do for a living?
I am waking up at seven.
I wake up at seven.
İpucu veren kelimeler
Zaman ifadeleri çoğu zaman hangi zamanın geleceğini söylüyor.
always, usually, every day, on Mondays, twice a week → geniş zaman
now, right now, at the moment, today, this week → şimdiki zaman
He usually walks to work, but today he is taking the bus.
İkisi bir arada — fark net görünüyor.
Anlamı değiştiren fiiller
Bazı fiillerde zaman seçimi anlamı tamamen değiştiriyor; yanlış seçim farklı bir şey söylüyor.
I think it's a good idea.
Fikrim bu.
I'm thinking about it.
Şu an üzerinde düşünüyorum.
She has a car.
Sahip.
She's having lunch.
Yemek yiyor.
Soru kalıplarında
Tanışma ve günlük sohbetin kalıplaşmış soruları hangi zamanı aldıklarıyla birlikte öğrenilmeli.
Bu dört soru arasındaki fark, tanışma konuşmalarında sürekli karşına çıkıyor. "What are you doing?" diye mesleğini soran biri, karşıdakini şaşırtıyor.
What do you do?
Mesleğin ne?
What are you doing?
Şu an ne yapıyorsun?
Where do you live?
Nerelisin / nerede oturuyorsun?
Where are you staying?
Şu an nerede kalıyorsun? (seyahatte)
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Türkçe: "Bir hastanede çalışıyorum." (mesleğim)
I work at a hospital.
Kalıcı → present simple. "I'm working" şu anki işi anlatır.
Hatayı bul: "I am going to the gym three times a week."
I go to the gym three times a week.
Düzenli alışkanlık → present simple.
Biri "What do you do?" diye sordu. Ne soruyor?
Mesleğini.
"What are you doing?" olsaydı şu an ne yaptığını sorardı.
Türkçe: "Şu an kitap okuyorum."
I'm reading a book right now.
"right now" şimdiki zamanı işaret ediyor.
Şimdi konuşarak dene
Bu konuyu gerçek bir konuşmada kullandığında, hata yaptığın anda düzeltme geliyor.
Google ile başla