A2 · 7. Geçmiş
7.2 Düzensiz fiiller: en sık kullanılanlar
Neden zorlanıyoruz
Türkçede istisna yok: "gitti", "geldi", "yaptı", "oldu" — hepsi aynı ek. Bir fiili öğrendiğinde geçmişini de öğrenmiş oluyorsun.
İngilizcede en sık kullanılan fiillerin büyük bölümü düzensiz. Bu rastlantı değil: bir kelime ne kadar sık kullanılırsa düzenlileşmeye o kadar direniyor. Yani en çok ihtiyacın olan fiiller en kuralsız olanlar.
İyi haber ikili: sayıları sınırlı (günlük konuşmada dönüp dolaşıp aynı kırk tanesi geçiyor) ve çok sık kullanıldıkları için pratikle kendiliğinden oturuyorlar. Liste ezberlemek yerine konuşarak öğrenmek bu yüzden daha etkili.
En çok geçen on tanesi
Bunlar günlük konuşmanın omurgası. Önce bunları oturtmak, listenin tamamını ezberlemekten çok daha verimli.
be → was/were · have → had · do → did
go → went · get → got · make → made
say → said · know → knew · take → took · come → came
Gruplanabilen desenler
Hepsi tamamen kuralsız değil; benzer biçimde değişenler var ve gruplayarak öğrenmek ezber yükünü azaltıyor.
think → thought · bring → brought · buy → bought · catch → caught
-ought / -aught grubu.
drink → drank · sing → sang · swim → swam · begin → began
i → a grubu.
cut → cut · put → put · let → let · hit → hit
Hiç değişmeyenler.
feel → felt · keep → kept · sleep → slept · leave → left
-t grubu.
Üçüncü hal ayrı
Perfect zamanlarda ve edilgen çatıda üçüncü hal gerekiyor; ikincisinden farklı olabiliyor. Şimdilik farkı tanımak yeterli.
Çoğunda ikinci ve üçüncü hal aynı: had, said, got, bought, brought, felt, kept. Farklı olanlar azınlık — onlara odaklanmak daha verimli.
go → went → gone
see → saw → seen
write → wrote → written
I have went there.
I have gone there.
Yanıltıcı benzerlikler
Birbirine benzeyen fiiller karışıyor; bunları birlikte öğrenmek hatayı azaltıyor.
lie → lay → lain
Uzanmak.
lay → laid → laid
Koymak, sermek.
rise → rose → risen
Yükselmek.
raise → raised → raised
Yükseltmek — düzenli.
Nasıl öğrenilir
Liste ezberlemek kısa vadede işe yarıyor ama konuşurken hatırlanmıyor. En etkili yol fiili cümle içinde öğrenmek.
go → went: "I went to the cinema yesterday."
buy → bought: "I bought this last week."
Üçünü birlikte söyle: go, went, gone — ritim hatırlamayı kolaylaştırıyor.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
think fiilinin ikinci hali?
thought
bring → brought, buy → bought ile aynı grup.
Hatayı bul: "I have went to Paris."
I have gone to Paris.
Perfect zamanda üçüncü hal gerekiyor.
cut fiilinin geçmişi?
cut
Hiç değişmeyenlerden: cut, put, let, hit.
Şimdi konuşarak dene
Bu konuyu gerçek bir konuşmada kullandığında, hata yaptığın anda düzeltme geliyor.
Google ile başla