A2 · 12. Zarflar ve kalıplar
12.2 Durum zarfları: quickly, carefully, well
Neden zorlanıyoruz
Türkçe burada ayrım yapmıyor: "hızlı araba" ve "hızlı sür" — aynı kelime. İngilizce ikisini ayırıyor:
• Sıfat ismi anlatıyor: a quick car
• Zarf fiili anlatıyor: drive quickly
Türkçede ek olmadığı için İngilizcede de ek koymama eğilimi doğuyor: "He speaks English good", "Drive careful". Bunlar duyulur ama hatalı ve kulağa eğitimsiz geliyor — bu yüzden küçük bir kural olmasına rağmen izlenimi büyük etkiliyor.
İkinci zorluk: zarfın yeri. Türkçede zarf fiilin hemen önüne geliyor ("dikkatli sür"). İngilizcede nesne araya girmiyor: "drive the car carefully", "drive carefully the car" değil.
Kuruluş: sıfat + ly
Çoğu zarf sıfata -ly eklenerek kuruluyor. Birkaç yazım kuralı var.
slow → slowly, quick → quickly, careful → carefully
easy → easily, happy → happily
-y → -ily
terrible → terribly, simple → simply
-le → -ly
automatic → automatically
-ic → -ically
Sıfat mı zarf mı
Soru şu: kelime bir ismi mi anlatıyor, bir fiili mi?
good sıfat, well zarf. "Good English" doğru, "speak good" yanlış. Bu, Türkçe konuşanların en sık yaptığı zarf hatası.
She's a careful driver.
Sıfat — driver'ı anlatıyor.
She drives carefully.
Zarf — drives'ı anlatıyor.
She drives careful.
She drives carefully.
He speaks English very good.
He speaks English very well.
Kuralsızlar: fast, hard, late
Bazı kelimeler sıfat ve zarf halinde aynı; -ly ekleyince anlamı değişiyor ya da bozuluyor.
a fast car / he drives fast
fastly diye bir kelime yok.
hard work / she works hard
He hardly works.
hardly = neredeyse hiç — bambaşka anlam!
a late train / he arrived late
Lately I've been tired.
lately = son zamanlarda.
be, look, feel, sound sonrası sıfat
Bu fiiller durum bildiriyor, eylem değil — arkasına sıfat geliyor, zarf değil.
Ayırt etme: fiil "nasıl görünüyor/geliyor" diyorsa sıfat, "nasıl yapıyor" diyorsa zarf. "She looks good" (iyi görünüyor) ile "She sings well" (iyi söylüyor) farkı bu.
She looks happy.
Mutlu görünüyor.
She looks happily.
She looks happy.
It sounds good.
This tastes terrible.
She looked at me angrily.
look AT bir eylem → zarf.
Zarfın yeri
Durum zarfı genelde nesneden sonra ya da fiilden önce geliyor; fiil ile nesnesinin arasına girmiyor.
She opened the door quietly.
She opened quietly the door.
She opened the door quietly.
She quietly opened the door.
Fiilden önce de olabiliyor.
He speaks English fluently.
Nesneden sonra — en doğal yer.
Derece zarfları: very, quite, really
Sıfat ve zarfın şiddetini ayarlıyorlar; sıralama sabit.
very slowly, quite well, really carefully
It's quite expensive.
Oldukça.
I'm really tired.
I'm very much tired.
I'm very tired.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Hatayı bul: "He speaks English very good."
He speaks English very well.
Fiili anlatıyor → zarf gerekiyor; good sıfat.
Türkçe: "Dikkatli sür."
Drive carefully.
Fiili anlatıyor → -ly.
Hangisi: "She looks (happy / happily)."
happy
look burada durum bildiriyor → sıfat.
"He works hard" ile "He hardly works" farkı?
hard = çok çalışıyor. hardly = neredeyse hiç çalışmıyor.
hardly ayrı bir kelime; -ly eklemek anlamı tersine çeviriyor.