B1 · 17. Cümleleri birleştirmek
17.1 and, but, so, because
Neden zorlanıyoruz
Türkçede cümleleri birleştirmenin asıl yolu ek: "yorgun olduğu için gitti", "gelince ara", "yağmasına rağmen". Ek fiilin sonuna geliyor ve bağlaç cümlenin ortasında kalıyor.
İngilizcede bağlaç başta duruyor ve iki cümle arka arkaya diziliyor:
• He left because he was tired.
• Because he was tired, he left.
Bu sıra farkı iki tipik hataya yol açıyor:
1. because ve so'yu birlikte kullanmak. Türkçede "yorgun olduğu için o yüzden gitti" kulağa doğal geliyor; İngilizcede ikisi birden olmuyor.
2. Virgül ve nokta karışması. Türkçede uzun cümleler virgülle bağlanabiliyor. İngilizcede iki tam cümle yalnızca virgülle bağlanamıyor — bağlaç ya da nokta gerekiyor.
Bu ders basit görünüyor ama B1'in asıl sıçraması burada: kısa cümlelerden kurtulmak akıcılık izlenimini her şeyden çok etkiliyor.
and, but, or: eşit iki parça
İki eşdeğer şeyi bağlıyorlar. Cümlenin ortasına giriyorlar, başına değil.
Resmi yazıda cümleye And ya da But ile başlamak kaçınılıyordu ama bugün kabul ediliyor ve etkili bir vurgu aracı. Yine de her cümleye uygulanmaz — arada bir.
I went home and had dinner.
It's cheap but good.
Would you like tea or coffee?
I'm tired, but I'm happy.
İki tam cümle → virgül.
I'm tired but happy.
Tek cümle → virgül yok.
because: sebep
Sebebi veriyor. Türkçedeki "çünkü" ve "...-dığı için"in karşılığı.
I stayed home because I was ill.
Because I was ill, I stayed home.
Başa da gelebiliyor; o zaman virgül var.
Why didn't you come? — Because I was ill.
Tek başına cevap olabiliyor.
I was ill, because of I stayed home.
I was ill, so I stayed home.
so: sonuç
Sonucu veriyor — because'un tersi. İkisi aynı cümlede kullanılmıyor.
Türkçede "...-dığı için o yüzden" kalıbı yaygın ve doğal. İngilizcede because ve so aynı cümlede kullanılmıyor — birini seç. Bu hata çok sık ve kolayca düzeltiliyor.
I was ill, so I stayed home.
I stayed home because I was ill.
Aynı bilgi, ters sıra.
Because I was ill, so I stayed home.
Because I was ill, I stayed home.
It was late, so we left.
because of ve due to: arkasına isim
because arkasına cümle alıyor, because of arkasına isim. En sık karışan ayrım bu.
I was late because the traffic was bad.
Cümle → because.
I was late because of the traffic.
İsim → because of.
I was late because of the traffic was bad.
I was late because the traffic was bad.
The match was cancelled due to rain.
Resmi — due to.
Virgülle cümle bağlanmıyor
İki tam cümle yalnızca virgülle birleştirilemiyor. Bağlaç, nokta ya da noktalı virgül gerekiyor.
It was late, we went home.
It was late, so we went home.
It was late. We went home.
Nokta da doğru.
It was late; we went home.
Noktalı virgül — resmi.
I called her, she didn't answer.
I called her but she didn't answer.
Kısa cümleleri birleştirmek
Bu dersin asıl amacı bu. Aynı bilgi, bağlaçlarla çok daha akıcı duyuluyor.
I woke up late. I missed the bus. I was late for work.
I woke up late, so I missed the bus and I was late for work.
The food was good. It was expensive.
The food was good but expensive.
I like the city, but I couldn't live there.
Kendini sına
Cevabı görmeden önce kendin kur.
Hatayı bul: "Because it was raining, so we stayed in."
Because it was raining, we stayed in.
because ve so aynı cümlede kullanılmıyor.
Hatayı bul: "I was late because of the bus was late."
I was late because the bus was late.
Arkasına cümle geliyorsa because, isim geliyorsa because of.
Hatayı bul: "It was cold, we didn't go out."
It was cold, so we didn't go out.
İki tam cümle yalnızca virgülle bağlanmıyor.
Birleştir: "The hotel was nice. It was too far from the centre."
The hotel was nice but too far from the centre.
Karşıtlık → but; özne tekrarı gerekmiyor.