13.1 present perfect continuous

Yapı: have/has been + -ing

İki parça var ve ikisi de sabit: been hiç değişmiyor, fiil hep -ing alıyor.

• I've been working.

• She's been waiting.

• I have been work.

  I've been working.

• I am been working.

  I've been working.

• They haven't been studying.

• Have you been waiting long?

1. Bir süredir devam eden iş

En sık kullanımı bu. for ve since ile birlikte geliyor; Türkçedeki "-dir ... -yorum" kalıbının karşılığı.

Bu kullanımda present perfect de sık kabul ediliyor: "I've lived here for a year" ve "I've been living here for a year" ikisi de doğru. Fark ince: continuous biçimi geçiciliği ima ediyor. Kalıcı durumlarda (I've known her for ten years) continuous kullanılmıyor.

• I am waiting for two hours.

  I've been waiting for two hours.

• I am learning English since 2023.

  I've been learning English since 2023.

• How long have you been working here?

• How long are you working here?

  How long have you been working here?

• She's been living in Berlin for a year.

2. Az önce bitmiş, izi görünüyor

İş şu an bitmiş ama sonucu ortada. Bu kullanımda süre söylenmiyor.

• I'm tired. I've been running.

  Koşmayı bıraktım ama yorgunluğum ondan.

• Your eyes are red. Have you been crying?

• Sorry I'm late — I've been stuck in traffic.

• It's been raining.

  Yollar ıslak; yağmur durmuş olabilir.

3. Tekrarlanan iş

Bir dönem boyunca defalarca yapılan şeyi anlatıyor; tek bir sürekli eylem olmak zorunda değil.

• I've been going to the gym a lot lately.

• She's been calling me every day.

  Her gün arıyor — sürekli değil, tekrarlı.

• We've been meaning to visit you.

  Çok kullanılan kalıp: niyet edip edemedik.

Perfect mi continuous mu: uğraş mı sonuç mu

Aynı cümle iki biçimde de kurulabiliyor. Seçimi yapan şey neyi öne çıkardığın.

Kesin bir sınır: kaç tane söylüyorsan continuous kullanılmıyor. "I've been reading three books" yanlış; "I've read three books" doğru. Sayı bitmiş işi gösteriyor, continuous bitmemişliği.

• I've painted the kitchen.

  Bitti — mutfak artık boyalı.

• I've been painting the kitchen.

  Uğraşıyorum; elim boyalı, bitmemiş olabilir.

• She's written three emails.

  Sayı var → bitmiş işler → perfect.

• She's been writing emails all morning.

  Süre var → uğraş → continuous.

Durum fiilleri continuous almıyor

know, like, have (sahiplik), be, believe, own — bunlar eylem değil durum anlatıyor, -ing almıyorlar.

• I've been knowing her for years.

  I've known her for years.

• I've been having this car since 2020.

  I've had this car since 2020.

• I've been being here for an hour.

  I've been here for an hour.

• I've been having problems with my laptop.

  have burada eylem (yaşamak) → uygun.

Günlük kalıplar

Bu zaman özellikle özür dilerken, durum açıklarken ve sohbet başlatırken kullanılıyor.

• What have you been up to?

  Neler yapıyorsun — standart sohbet açılışı.

• I've been meaning to call you.

• Sorry, have you been waiting long?

• I've been thinking about what you said.